Terugblik | Boekpresentatie herdruk 'Architectuur in de golden sixties: de Turnhoutse School'

Het eerste panel keerde terug naar het onderzoek dat de oorspronkelijke publicatie mogelijk maakte. Yves De Bont, auteur, vertelde hoe hij informatie bijeenbracht uit architectenarchieven, stedelijke dossiers, bouwaanvragen en de archieven van woningmaatschappijen. Dat betekende ook letterlijk zoeken tussen oude tekeningen in kelders. Het boek hielp om verspreide kennis samen te brengen en de architectuur van de Turnhoutse School voor meer mensen herkenbaar te maken.

Vandaag krijgen die archieven een steeds ruimere ontsluiting. Luc Vanhout lichtte toe hoe de zorg voor zijn familiearchief uitgroeide tot ACTrust, de Architectural Conservation Trust. Dit initiatief zet zich in voor het bewaren, onderzoeken en toegankelijk maken van het architecturale erfgoed van Jozef Schellekens en Vanhout & Schellekens. Via digitale tijdlijnen, projectoverzichten en archiefmateriaal kunnen onderzoekers en geïnteresseerden hun leven en werk ontdekken. De samenwerking met Erfgoed Noorderkempen en het Vlaams Architectuurinstituut ondersteunt die werking en de verdere zorg voor de archieven.

Ook het toenmalige Architectuurarchief van de provincie Antwerpen (APA) speelde een belangrijke rol bij de totstandkoming van de eerste boekuitgave. Het gaf prioriteit aan het ontsluiten van de archieven van Jansen en Schiltz en van Paul Neefs. Deze archieven werden later overgedragen aan het Vlaams Architectuurinstituut (VAi).

Karina Van Herck, Marieke Kuipers en Eva Storgaard brachten vervolgens de gebouwen zelf en de ervaringen van hun bewoners in beeld. Voor de nieuwe bijdrage aan het boek werden enkele iconische gebouwen van de Turnhoutse School bezocht en verschillende perspectieven samengebracht, onder meer die van erfgoedonderzoek, architectuur, interieur en dagelijks gebruik.

De gesprekken maakten duidelijk dat de kwaliteit van de Turnhoutse School zich moeilijk laat vatten in een gevelbeeld alleen. Ze zit in de overgang tussen binnen en buiten, de afmetingen van ruimtes, het licht en de manier waarop hout, baksteen en andere materialen worden ervaren. Eva Storgaard herkende daarin een verwantschap met het Scandinavische modernisme: een gedeelde gevoeligheid voor de menselijke maat en de materialiteit, zonder dat daarmee een rechtstreekse invloed bewezen is.

In het laatste panel bespraken Edith Wouters, Philip Baelus en Jef Van Doninck hoe die kwaliteiten overeind kunnen blijven bij renovatie en herbestemming. Eigenaars willen hun woning comfortabel gebruiken en energieverbruik beperken. Maar standaardoplossingen kunnen botsen met precies datgene wat het gebouw bijzonder maakt: slanke dakranden, doorlopende materialen of zorgvuldig ontworpen aansluitingen.

Philip Baelus illustreerde hoe het behoud van zulke details creatieve technische oplossingen vraagt. Daarbij maakt ook de houding van de opdrachtgever een verschil: een eigenaar die de oorspronkelijke architectuur wil respecteren, geeft ruimte om verder te zoeken dan de gebruikelijke ingreep.